Vredesweek 2025: Niets doen is geen optie

Vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog. Hoe dit eruit ziet en tot stand komt, gaat iedereen aan. Geloof & Samenleving ondersteunt daarom al jaren het wereldwijde vredeswerk van PAX, zoals het oecumenische begeleidingsprogramma EAPPI in Palestina en Israël. De komende jaren wordt de steun van individuele burgers en kerken nog belangrijker. De Nederlandse overheid gaat namelijk fors bezuinigen op het terrein van internationaal vredeswerk en ontwikkelingssamenwerking. En dat terwijl het werk van organisaties als PAX belangrijker is dan ooit. Mensenrechten leggen het steeds vaker af tegen het recht van de sterkste. Alle reden dus om nu alvast stil te staan bij de jaarlijkse Vredesweek die plaats vindt van 20 t/m 28 september. Hoe kunnen kerken bijdragen aan vrede en vredeswerk: in de eigen gemeente en (inter)nationaal? En hoe kan PAX daarbij helpen?

Dit jaar is het Vredesweekthema Niets doen is geen optie. Vrede is niet vanzelfsprekend en er staat veel op het spel. De internationale rechtsorde brokkelt af en negentiende-eeuwse machtspolitiek is terug van (nooit helemaal) weggeweest. Vrede vraagt dus om actie: maak, bouw, pleit, doe, eis vrede. En de Vredesweek is daarvoor een goede start. Via www.vredesweek.nl zijn net als in voorgaande jaren de Vredeskrant, het liturgiekatern PAX Vieren en promotiematerialen te bestellen. Wie meer verdieping wil kan daar ook het Vredesweekessay 2025 downloaden. Het is dit keer geschreven door Sara Kinsbergen, hoogleraar ontwikkelingssamenwerking aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Kinsbergen verkent in haar reflectie hoe alledaagse vrede kan bijdragen aan een vreedzamere wereld. 

No Other Land

Een van de manieren om het thema Niets doen is geen optie tijdens de Vredesweek vorm te geven is het vertonen van de Oscar-winnende documentaire No Other Land. De documentaire gaat over de vriendschap tussen Basel Adra, een jonge Palestijnse activist uit Masafer Yatta en Yuval Abraham, een joods-Israëlische journalist. De gemeenschap van Basel op de Westelijke Jordaanoever is het doelwit van een agressieve Israëlische uitzettingscampagne. De vriendschap tussen Basel en Yuval wordt onder druk gezet door de enorme ongelijkheid: Basel leeft onder militaire bezetting, terwijl Yuval vrij en zonder beperkingen leeft. 

Kerken die interesse hebben in deze film kunnen terecht bij PAX voor de link naar de documentaire en gespreksvragen en -richtlijnen voor een nagesprek. Voor dat gesprek kan ook een EAPPI-waarnemer worden uitgenodigd. Zij zijn als waarnemer actief geweest op de Westelijke Jordaanoever en boden beschermende aanwezigheid, o.a. in de gemeenschap van Basel. Zij kunnen hun ervaringen delen en meer context bieden bij de film en vragen beantwoorden.

Ambassades van Vrede

Naast kerken werkt PAX ook samen met Ambassades van Vrede. Dit is een los verband waar levensbeschouwelijke en soms ook andersoortige organisaties zich bij aansluiten om samen lokaal werk te maken van vrede en verbinding. Zo worden er dialoogmiddagen, lezingen en ontmoetingen georganiseerd. Ook de gemeente, scholen en interreligieuze platforms worden betrokken. Tijdens de Vredesweek worden vaak extra activiteiten georganiseerd zoals interreligieuze vieringen, maaltijden en vredeswandelingen.

Kerken kunnen overwegen om lid te worden van een lokale Ambassade om aan slagkracht te winnen. Of ze kunnen er zelf één opzetten. Zo begon Jan Zwart, voorganger bij het Apostolisch Genootschap, in 2018 zelf een Ambassade in Alkmaar. Hij bracht verschillende organisaties en initiatieven samen, waaronder kerken, maatschappelijke groepen en individuen, om vredeswerk te bevorderen. Het doel is om respect en onderlinge betrokkenheid te stimuleren en een vreedzame, inclusieve samenleving te creëren. Jan Zwart: ‘We hebben elkaar nodig in het nastreven van een vreedzame samenleving. Het betrekken van kinderen en jongeren bij onze activiteiten vraagt om een volgende stap. Meerwaarde zit in de samenwerking om vrede steeds opnieuw beleefbaar te maken. Vanuit onze missie om ‘in liefde te werken aan een waardige wereld’ voelen we ons opgeroepen deel te nemen aan dit Vredesnetwerk. Dit doen we met 20 gemeenschappen. Voor ons is vrede een werkwoord.’

Een gemeente die meer wil weten over bestaande ambassades of er zelf één wil starten, kan terecht bij Laura Bolle van PAX. Zij is te bereiken via bolle@paxvoorvrede.nl.

Club van Vrede

Wie op de hoogte wil blijven van de Vredesweek en andere acties, campagnes, en het internationale vredewerk van PAX, of wie zich wil aanmelden voor de nieuwsbrief en Action Alert, alle informatie staat overzichtelijk bij elkaar op: www.paxvoorvrede.nl/kom-in-actie.

Tot slot, nu de overheid de financiering terugschroeft heeft PAX voor haar internationale vredeswerk in Europe, het Midden-Oosten, Afrika en Zuid Amerika niet alleen de blijvende steun nodig van kerken, Ambassades en individuele donateurs. Ze wil in een Club van Vrede ook mensen, kerken en diaconieën aan zich binden die op structurele basis een grotere bijdrage aan PAX kunnen en willen leveren. Clubleden worden o.a. uitgenodigd voor inhoudelijk events. Wie meer wil weten kan terecht bij Marlou van Campen (vancampen@paxforpeace.nl) of op paxvoorvrede.nl/steun-pax/club-van-vrede

Laura Bolle